Siedem krótkich samogłosek angielskich: polskie y to nie angielskie ɪ

Polski ma sześć samogłosek ustnych, w tym y, którego nie mają ani hiszpański, ani włoski, ani francuski. To kusi, by potraktować je jako gotowy odpowiednik angielskiego ɪ. Warto się od tego powstrzymać.

Dlaczego y nie załatwia sprawy

Polskie y w ryba jest samogłoską cofniętą i centralną. Angielskie ɪ w ship jest przednie, tylko rozluźnione i nieco obniżone względem i.

Podstawienie y daje coś pomiędzy ship a shirt, czyli dźwięk, którego w angielskim nie ma. Skutek jest gorszy niż użycie zwykłego i: rozmówca nie tylko nie usłyszy różnicy, ale usłyszy dźwięk obcy systemowi.

Lepsza droga: wyjdź od polskiego i, a potem rozluźnij mięśnie i minimalnie obniż język, nie cofając go.

Prawdziwa oś: napięte kontra rozluźnione

Polskie samogłoski wymawia się z ustaloną, napiętą pozycją. Angielski przeciwstawia każdej samogłosce napiętej wersję rozluźnioną:

• sheep (napięte, iː) — ship (rozluźnione, ɪ)
• fool (napięte, uː) — full (rozluźnione, ʊ)

Skrócenie polskiego i daje krótkie sheep, a nie ship. Chodzi o rozluźnienie, nie o długość.

Szwa: dźwięk, którego polski w ogóle nie ma

Polski wymawia każdą sylabę pełnym głosem. Angielski redukuje nieakcentowane sylaby do ə: w teacher druga sylaba to nie er, tylko szwa; w about pierwsze a to szwa.

Tu nie ma polskiego punktu zaczepienia, w odróżnieniu od rosyjskiego czy rumuńskiego, gdzie redukcja lub ă dają gotowy wzorzec. Szwę trzeba zbudować od zera, ale zwrot z tej inwestycji jest największy ze wszystkich.

Pary do ćwiczenia

• ɪ / iː: ship / sheep · bit / beat ← priorytet
• ʊ / uː: full / fool · pull / pool ← priorytet
• æ / e: bad / bed · man / men
• ʌ / æ: cup / cap · cut / cat

Nagraj się przy pierwszej parze i posłuchaj. Jeśli usłyszysz polskie y, wróć do i i rozluźnij zamiast cofać.